Προπτωση Ορθου

Πρόπτωση ορθού είναι μια κατάσταση κατά την οποία το ορθό πέφτει προς τα κάτω και βγαίνει το εσωτερικό μέρος προς τα έξω. Αρχικά, το ορθό παραμένει μέσα στο σώμα, αλλά καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται μπορεί να προεξέχει από τον πρωκτό. Παράλληλα, συχνά εμφανίζεται μια αδυναμία των μυών του πρωκτού, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε διαρροή βλέννας ή κοπράνων.

 

Η πρόπτωση ορθού περιλαμβάνει την αφύσικη προεξοχή του βλεννογόνου του ορθού μέσα από τον πρωκτό. Εν μέρει η διάγνωση συμπίπτει με αυτή της χρόνιας πρόπτωσης των αιμορροΐδων, ειδικά αν μέρος της πρόπτωση είναι αιμορροΐδες και μέρος του ιστού είναι του βλεννογόνου του ορθού. Εάν η προεξοχή του βλεννογόνου του ορθού είναι μόνο μερική, τότε αυτό ονομάζεται μερική πρόπτωση του βλεννογόνου.

Υπάρχουν δύο τύποι πρόπτωσης ορθού: 1) Η μερική, που αφορά μόνο το βλεννογόνο του ορθού και 2) Η ολοκληρωμένη, που αφορά τόσο το βλεννογόνο του ορθού όσο και τα τοιχώματα του ορθού και η οποία ονομάζεται επίσης πλήρης πρόπτωση.

Η ολική πρόπτωση ορθού είναι μια κατάσταση κατά την οποία το ορθό κυριολεκτικά εξέρχεται και μπορεί να επεκταθεί μέχρι δέκα εκατοστά πέρα από τον πρωκτό. Παραμένει ακόμα ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα, αν η αδυναμία των μυών της πυελικής περιοχής και του πρωκτικού σωλήνα είναι η αιτία ή το αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης. Μια πιθανή αιτιολογία είναι η κήλη του cul-de-sac, μια μετατόπιση του ορθού από τη συνηθισμένη προστατευμένη του θέση στο κοίλο του ιερού. Στα άλογα, η πλήρης πρόπτωση είναι ένα φυσικό φαινόμενο που παρατηρείται κατά τη διάρκεια της κάθε αφόδευσης, αλλά αυτό δεν ισχύει στους ανθρώπους.

Κάποιες ομάδες ατόμων διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Σε γενικές γραμμές, οι ασθενείς με πρόπτωση ορθού είναι είτε πολύ νέοι είτε πολύ μεγάλης ηλικίας.

Οι ηλικιωμένοι ασθενείς μπορεί να έχουν ιστορικό χρόνιας δυσκοιλιότητας ή κατάχρηση καθαρτικών. Μπορεί επίσης να έχουν χαλαρούς μύες της πυελικής περιοχής ή μειωμένο τόνο του σφιγκτήρα του πρωκτού.

Στους ενήλικες, η μερική πρόπτωση του βλεννογόνου συνδέεται με αιμορροΐδες τρίτου βαθμού. Στις γυναίκες μερική ή ολική πρόπτωση του βλεννογόνου μπορεί να οφείλεται σε τραυματισμό του πρωκτού κατά τον τοκετό ή άλλες επεμβάσεις στην πύελο.

Υπάρχει επίσης ένα υποσύνολο των ασθενών που ανήκουν στην παιδιατρική ηλικιακή ομάδα, που συνήθως σχετίζεται με προβλήματα που αφορούν την εκπαίδευση του να χρησιμοποιούν την τουαλέτα. Στα βρέφη δεν είναι κανονική η καμπύλη του ιερού οστού, και ο τόνος ηρεμίας του πρωκτού δεν έχει αναπτυχθεί ακόμα. Η παρουσία της πρόπτωσης ορθού στα παιδιά μπορεί να σχετίζεται με επεισόδια διάρροιας, κοκίτη ή υποσιτισμό ο οποίος προκαλεί απώλεια του ορθοϊσχιακού λίπους. Η πρόπτωση ορθού στα παιδιά μπορεί να είναι ένδειξη για Κυστική Ίνωση.

Τι συμπτώματα παρουσιάζει η πρόπτωση ορθού;

Όταν έχουμε μια πλήρη πρόπτωση ορθού, τα τοιχώματα του ορθού εξέρχονται και αναστρέφονται, σχηματίζοντας ομόκεντρους δακτυλίους (πλήρης πρόπτωση), ενώ Αντίθετα, αν έχουμε μια ατελή πρόπτωση τότε εξέχει μόνο ο βλεννογόνος του ορθού.

Αρχικά, η πρόπτωση του ορθού μπορεί να παρουσιαστεί μόνο στην αφόδευση. Αργότερα όμως μπορεί να παρουσιαστεί και κατά το φτάρνισμα ή το βήχα, ή να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε σωματική προσπάθεια ή άσκηση. Επίσης, συχνά μπορεί να παρουσιαστεί απώλεια βλέννας, αιμορραγία ή και ακράτεια κοπράνων. Έχουν υπάρξει αναφορές ασθενών, αν και λίγες, οι οποίοι έχουν αναπτύξει γάγγραινα από αυτή την κατάσταση.

Πως γίνεται η διάγνωση από τον ειδικό γιατρό;

Η πρόπτωση του ορθού πρέπει να διαφοροποιείται από τις μεγάλες σε πρόπτωση αιμορροΐδες, τους πολύποδες ή τους όγκους. Είναι επίσης σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ της πρόπτωσης του βλεννογόνου (ελλιπής) και της πλήρους πρόπτωσης. Για να εξακριβωθεί η πρόπτωση, μπορεί να ζητηθεί από τους ασθενείς είτε να καταβάλλουν προσπάθεια, όπως όταν γίνεται η αφόδευση, είτε πριν από την εξέταση να καθίσουν στη λεκάνη και να κάνουν την ίδια κίνηση.

Στα παιδιά με ανεξήγητη πρόπτωση ορθού πρέπει να διερευνηθεί η πιθανότητα της Κυστικής Ίνωσης. Οι διαγνωστικές μελέτες περιλαμβάνουν την εξέταση του ορθού, Σιγμοειδοσκόπηση και, ενδεχομένως, βαριούχο υποκλυσμό. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί Ορθοπρωκτική Μανομέτρηση, μία εξέταση που μετρά τη δύναμη των μυών του πρωκτού.

Ποια είναι η θεραπευτική προσέγγιση;

Μια μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών έχει εντελώς απαλλαγεί από τα συμπτώματα ή έχει βοηθηθεί σημαντικά με την κατάλληλη θεραπεία. Η πρόπτωση ορθού είναι πολύ συχνά μια χρόνια κατάσταση και συνήθως μειώνεται όταν ο ασθενής βρίσκεται σε ανακλινόμενη θέση, πιέζοντας απαλά με τα χέρια. 

Οι ασθενείς θα πρέπει να ελαχιστοποιούν το χρόνο που κάθονται στη λεκάνη, και πρέπει να χρησιμοποιούν ένα κατάλληλο μαλακτικό των κοπράνων όσο βρίσκονται σε αναμονή της αξιολόγησης της κατάστασης τους από το γιατρό τους.

Η διαχείριση της ελλιπούς πρόπτωσης ορθού σε ενήλικες είναι παρόμοια με εκείνη των αιμορροΐδων. Η θεραπεία περιλαμβάνει ενέσιμη Σκληροθεραπεία, Δακτύλιο στο βλεννογόνο ή Χειρουργική αποκατάσταση και Πλαστική επιδιόρθωση του πρωκτού και του ορθού. Περιστασιακά απαιτείται επιδιόρθωση του πρωκτικού σφιγκτήρα.

Η πλήρης πρόπτωση στα παιδιά συνήθως μπορεί να διορθωθεί με συντηρητικά μέσα. Αυτά περιλαμβάνουν: μια θρεπτική διατροφή, αποφυγή ζορίσματος κατά την αφόδευση και άμεση επανατοποθέτηση του εντέρου μετά από κάθε προεξοχή για να αποφευχθεί η διόγκωση και η πιθανή δυσκολία για την επανατοποθέτηση του εντός του πρωκτού. Τα παιδιά συχνά ξεπερνούν την ασθένεια όταν η φυσική καμπύλη του ιερού οστού γίνεται πιο κοίλη και ίσως να μην χρειασθεί χειρουργική επέμβαση.
Οι ενέσεις με σκληρυντικούς παράγοντες, όπως 5% φαινόλη σε αμυγδαλέλαιο στο κοίλο του ιερού οστού, έχουν βοηθήσει πολλούς ασθενείς με πλήρη πρόπτωση. Αυτές οι ενέσεις, ωστόσο, πρέπει να γίνονται μόνο από άτομο με εμπειρία σε αυτή τη διαδικασία.

Σε ενήλικες με πλήρη πρόπτωση που είναι ασθενείς υψηλού κινδύνου, συχνά ενδείκνυται εγχείρηση στην κοιλιακή χώρα. Υπάρχουν διάφορες χειρουργικές προσεγγίσεις. Μια σχετικά απλή επέμβαση μπορεί να διορθώσει το ορθό στο κοίλο μέρος του ιερού οστού. Μια άλλη μέθοδος είναι η εκτομή και η χαμηλή αναστόμωση του σιγμοειδούς έως το ορθό. Σε ασθενείς που δεν μπορούν να αντέξουν μια κοιλιακή χειρουργική επέμβαση, ο ακρωτηριασμός και η αναστόμωση μπορεί να γίνει με προσέγγιση από το περίνεο ή να γίνει μια σχετικά στενή ραφή με μη απορροφήσιμα ράμματα από τον πρωκτό. Αυτά τα ράμματα, που συνήθως είναι από σύρμα, μπορούν να τοποθετούνται βαθιά στον υποδόριο ιστό της ορθοπρωκτικής περιοχής. Με τον ίδιο τρόπο, στη θέση των ραμμάτων μπορεί να τοποθετηθεί συνθετική ταινία μη απορροφήσιμη. Η μέθοδος αυτή πραγματοποιείται υπό τοπική αναισθησία.